Technologia - Nauka

Ziemia nie jest idealną kulą, choć tak właśnie przedstawiają ją szkolne podręczniki. Satelitarne pomiary ujawniają, że nasza planeta to nieregularna bryła - geoida - której powierzchnia przypomina pomarszczony ziemniak, a różnice wysokości sięgają dziesiątek metrów.

Naukowcy odkryli na południowo-wschodnim Pacyfiku najwyższą podwodną górę świata. Formacja wznosi się na 3 109 metrów ponad dno, co czyni ją niemal cztery razy wyższą od wieżowca Burj Khalifa.

Kiedy nastąpi koniec świata? To pytanie od wieków fascynuje ludzkość. Choć wizje zagłady najczęściej kojarzą nam się z uderzeniem meteorytu czy globalnym konfliktem, pewien austriacki naukowiec podszedł do sprawy czysto matematycznie. Z jego wyliczeń wynika, że przełomowy moment dla naszej cywilizacji nastąpi właśnie teraz - w 2026 roku.

Bałtyk nieustannie zmienia mapę polskiego wybrzeża. Proces abrazji, czyli niszczenia brzegu przez morskie fale, jest nieubłagany - w niektórych miejscach morze wdarło się w głąb lądu nawet na 200 metrów w ciągu ostatniego stulecia.

Amerykańscy naukowcy zbadali mechanizm obronny genu APOE2, który odpowiada za zdrowsze starzenie się mózgu. Z analiz opublikowanych w czasopiśmie Aging Cell wynika, że rzadki wariant genu nie tylko skutecznie zapobiega uszkodzeniom komórek nerwowych, ale też zmusza je do szybszej samonaprawy. Wyniki dają nadzieję na opracowanie zupełnie nowych leków naśladujących ten proces.

Na Antarktydzie wydarzyło się coś, co jeszcze do niedawna wydawało się niemal niemożliwe. Lodowiec Hektoria, położony na wschodnim wybrzeżu Półwyspu Antarktycznego, w ciągu zaledwie 15 miesięcy cofnął się o około 25 kilometrów. To tempo zaskoczyło nawet glacjologów badających dynamiczne zmiany zachodzące w regionach polarnych.

Wenus, nazywana często "piekielną bliźniaczką" Ziemi, po raz kolejny zaskakuje naukowców. Dzięki danym z japońskiej sondy Akatsuki badacze rozwiązali zagadkę ogromnej fali, która przemieszczała się w wenusjańskich chmurach na dystansie blisko 6 tysięcy kilometrów. Jak podaje portal polskieradio24.pl, powołując się na prestiżowe czasopismo Journal of Geophysical Research: Planets, za to zjawisko odpowiada rzadki proces znany jako "skok hydrauliczny". To pierwszy taki przypadek zaobserwowany na innej planecie w naszym Układzie Słonecznym.

Dwutlenek węgla od lat postrzegany jest jako jeden z głównych problemów współczesnego świata. Emisje CO2 napędzają zmiany klimatyczne, a przemysł i energetyka wciąż produkują go w ogromnych ilościach. Coraz więcej naukowców uważa jednak, że zamiast traktować dwutlenek węgla wyłącznie jako odpad, można wykorzystać go jako surowiec do produkcji nowych materiałów i paliw.

Przez ponad 30 lat naukowcy obserwowali niezwykłe zjawisko na dnie Oceanu Spokojnego. W jednym z podmorskich uskoków tektonicznych regularnie dochodziło do trzęsień ziemi o magnitudzie około 6 niemal jak w precyzyjnie działającym zegarze. Wstrząsy pojawiały się co pięć–sześć lat, w tych samych miejscach i z podobną siłą.

Czarne dziury od dawna fascynują naukowców i miłośników astronomii. Choć same pozostają niewidoczne, potrafią zdradzić swoją obecność w niezwykle spektakularny sposób poprzez fale grawitacyjne powstające podczas ich zderzeń. Teraz badacze z University of Cambridge opracowali nową metodę analizy tych sygnałów, która może pomóc lepiej zrozumieć naturę czarnych dziur i sprawdzić granice teorii Einsteina.

Pasja to coś więcej niż tylko sposób na zabicie nudy. To potężne narzędzie kształtujące nasz umysł i ciało. Podczas gdy psycholodzy podkreślają zbawienny wpływ hobby na redukcję stresu i budowanie relacji, nauka idzie o krok dalej, wskazując na konkretne aktywności sprzyjające rozwojowi intelektualnemu. Sprawdź, które zajęcia nie tylko poprawiają samopoczucie, ale też mogą świadczyć o ponadprzeciętnej inteligencji.

To nie scenariusz filmu science-fiction, lecz wynik najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature". Działalność człowieka zaczęła wpływać na pomiar czasu. Przesunięcie mas wody z topniejącej Grenlandii spowalnia rotację globu tak bardzo, że światowe zegary atomowe przestają nadążać za rzeczywistością. Przed nami pierwsza w dziejach ujemna sekunda przestępna.

Przez dziesięciolecia krążyło przekonanie, że ukąszenie młodego grzechotnika jest groźniejsze niż ukąszenie dorosłego osobnika. Powód? Rzekomo młode węże nie potrafią kontrolować ilości wstrzykiwanego jadu i podczas ataku „opróżniają cały zapas”. Nowe badanie naukowców z Loma Linda University Health pokazuje jednak, że to mit niemający potwierdzenia w faktach.

Produkcja mleka od lat znajduje się w centrum debat dotyczących wpływu rolnictwa na klimat. Najczęściej mówi się o metanie emitowanym przez krowy, jednak nowe badania wskazują, że prawdziwy koszt środowiskowy może być znacznie wyższy. Naukowcy z University of Helsinki oraz Fińskiego Instytutu Meteorologicznego pokazali, że ogromne znaczenie ma również to, co dzieje się pod powierzchnią ziemi, w glebie.

Astronomowie po raz pierwszy tak dokładnie zbadali powierzchnię skalistej egzoplanety znajdującej się poza Układem Słonecznym. Dzięki obserwacjom wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba naukowcy odkryli, że planeta LHS 3844 b może przypominać ogromną, rozgrzaną wersję Merkurego lub naszego Księżyca — ciemną, jałową i niemal całkowicie pozbawioną atmosfery. Badania przeprowadził międzynarodowy zespół kierowany przez Sebastiana Ziebę oraz Laurę Kreidberg z Max Planck Institute for Astronomy. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy.

Ciepłe wody głębinowe Oceanu Południowego zaczynają coraz mocniej oddziaływać na Antarktydę wynika z nowych badań opublikowanych przez zespół naukowców z University of Cambridge i amerykańskich ośrodków badawczych. Zdaniem badaczy może to przyspieszyć topnienie antarktycznych szelfów lodowych, a w konsekwencji wpłynąć na wzrost poziomu mórz na całym świecie.

Czy sztuczna inteligencja może „dziedziczyć” upodobania? Badania nad destylacją modeli sugerują, że tak - choć nie w sposób oczywisty. Modele sztucznej inteligencji potrafią przekazywać sobie nawzajem więcej, niż się wydaje. W procesie tzw. destylacji - gdy jeden system uczy się na odpowiedziach drugiego - przenoszone są nie tylko informacje, lecz także subtelne wzorce: styl, uprzedzenia, a nawet zaskakujące „preferencje”. Naukowcy pokazują, że mogą się one ujawniać tam, gdzie widzimy jedynie pozornie przypadkowe dane.

Według prezydenta Ukrainy Wołodomyra Zełenskiego Rosja może wkrótce ogłosić powszechną mobilizację w celu wsparcia ofensywy na Ukrainę lub ataku na jeden z krajów bałtyckich. "Takie oświadczenia sojusznika nie ułatwiają współpracy i nie mają potwierdzenia w informacjach wywiadu" – komentuje szef MSZ Estonii, Margus Tsahkna.

Kiedy nastąpi koniec życia na Ziemi? Badania NASA oraz Uniwersytetu Toho wskazują konkretną datę: rok 1 000 002 021. Wykorzystując superkomputery, naukowcy przeprowadzili 400 000 symulacji, które wykazały, że biosfera naszej planety przetrwa o połowę krócej, niż dotąd sądzono. Główną przyczyną zagłady będzie gwałtowny spadek poziomu tlenu wywołany aktywnością Słońca.

Pszczoły to jedni z najważniejszych sprzymierzeńców człowieka. Szacuje się, że aż jedna trzecia żywności, którą spożywamy, zależy od zapylania przez te owady. Mimo to ich populacje gwałtownie spadają, w Europie zagrożonych jest co najmniej 23% gatunków. Co stoi za tym kryzysem i czy mamy jeszcze szansę go zatrzymać?