Czy sztuczna inteligencja może „dziedziczyć” upodobania? Badania nad destylacją modeli sugerują, że tak - choć nie w sposób oczywisty. Modele sztucznej inteligencji potrafią przekazywać sobie nawzajem więcej, niż się wydaje. W procesie tzw. destylacji - gdy jeden system uczy się na odpowiedziach drugiego - przenoszone są nie tylko informacje, lecz także subtelne wzorce: styl, uprzedzenia, a nawet zaskakujące „preferencje”. Naukowcy pokazują, że mogą się one ujawniać tam, gdzie widzimy jedynie pozornie przypadkowe dane.

Według prezydenta Ukrainy Wołodomyra Zełenskiego Rosja może wkrótce ogłosić powszechną mobilizację w celu wsparcia ofensywy na Ukrainę lub ataku na jeden z krajów bałtyckich. "Takie oświadczenia sojusznika nie ułatwiają współpracy i nie mają potwierdzenia w informacjach wywiadu" – komentuje szef MSZ Estonii, Margus Tsahkna.

Kiedy nastąpi koniec życia na Ziemi? Badania NASA oraz Uniwersytetu Toho wskazują konkretną datę: rok 1 000 002 021. Wykorzystując superkomputery, naukowcy przeprowadzili 400 000 symulacji, które wykazały, że biosfera naszej planety przetrwa o połowę krócej, niż dotąd sądzono. Główną przyczyną zagłady będzie gwałtowny spadek poziomu tlenu wywołany aktywnością Słońca.

Pszczoły to jedni z najważniejszych sprzymierzeńców człowieka. Szacuje się, że aż jedna trzecia żywności, którą spożywamy, zależy od zapylania przez te owady. Mimo to ich populacje gwałtownie spadają, w Europie zagrożonych jest co najmniej 23% gatunków. Co stoi za tym kryzysem i czy mamy jeszcze szansę go zatrzymać?

Oceany od dawna pełnią rolę jednego z najważniejszych „buforów” klimatycznych Ziemi. Nowe badania naukowców z Uniwersytetu w Rochester pokazują jednak, że mogą one również nieświadomie wzmacniać globalne ocieplenie i to w sposób, którego dotąd nie uwzględniano w modelach klimatycznych.

Naukowcy odkryli nowy, zaskakująco precyzyjny mechanizm, dzięki któremu bakterie potrafią skutecznie unikać odpowiedzi układu odpornościowego. Badanie rzuca nowe światło na przebieg infekcji na poziomie komórkowym i może mieć istotne znaczenie w kontekście rosnącej oporności na antybiotyki.

Naukowcy zaobserwowali w naturze rozpad dużej grupy szympansów żyjących w Ugandzie, który doprowadził do śmiertelnych walk. Badacze podkreślają, że takie zjawisko rzadko udaje się obserwować w warunkach naturalnych, wśród dziko żyjących grup.

Czy plastikowe śmieci i stare akumulatory samochodowe mogą stać się źródłem czystej energii? Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge udowadniają, że tak. Opracowali oni innowacyjny reaktor zasilany energią słoneczną, który potrafi przekształcić trudne do recyklingu odpady w wodór – jedno z najbardziej obiecujących paliw przyszłości.

Lotnictwo od lat znajduje się pod presją w związku ze swoim wpływem na klimat. Choć odpowiada za „zaledwie” 2–3% globalnych emisji CO₂, jego rzeczywisty wpływ na ocieplenie jest większy. Teraz jednak naukowcy wskazują rozwiązanie, które może okazać się prostsze, niż ktokolwiek przypuszczał. Badacze z University of Cambridge sugerują, że niewielkie zmiany wysokości lotów mogą znacząco ograniczyć powstawanie tzw. smug kondensacyjnych – a tym samym zmniejszyć wpływ lotnictwa na globalne ocieplenie nawet o połowę.

Przez miliony lat przodkowie ssaków prowadzili nocny tryb życia. Ukrywali się w ciągu dnia, gdy dominowały duże drapieżniki, a aktywność podejmowali po zmroku. Dziś jednak wiele gatunków w tym ludzie funkcjonuje głównie w dzień. Co sprawiło, że doszło do tej fundamentalnej zmiany? Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Science rzuca światło na tę zagadkę. Naukowcy odkryli, że kluczową rolę odgrywa swoisty „przełącznik” działający na poziomie komórkowym.

Pszczoły miodne od dawna fascynują naukowców swoją zdolnością do przekazywania informacji o źródłach pożywienia za pomocą tzw. tańca wywijanego. Najnowsze badania pokazują jednak, że ten niezwykły system komunikacji jest bardziej elastyczny i „społeczny”, niż dotąd sądzono. Okazuje się, że pszczoły… dostosowują swój taniec do publiczności.

Komary potrafią być niezwykle irytujące, zwłaszcza gdy uparcie krążą wokół naszej głowy. Okazuje się jednak, że ich zachowanie wcale nie jest przypadkowe. Najnowsze badania pokazują, że owady te nie podążają za sobą nawzajem, lecz reagują na konkretne sygnały z otoczenia. Co więcej, naukowcom po raz pierwszy udało się dokładnie zobrazować ich wzorce lotu.

Mikroplastik kojarzy się głównie z oceanami, rzekami i glebami rolniczymi. Najnowsze badania pokazują jednak, że problem jest znacznie szerszy i dotyczy także lasów. Naukowcy z Technische Universität Darmstadt po raz pierwszy udowodnili, że drobiny plastiku gromadzą się również w glebach leśnych.

To, co dziś najczęściej trafia do pieca, jutro może chronić nasze domy przed ogniem. Naukowcy z ETH Zurich i instytutu Empa opracowali innowacyjny sposób wykorzystania trocin, odpadu powstającego przy obróbce drewna, do stworzenia trwałego, ognioodpornego i… nadającego się do recyklingu materiału budowlanego.

Czy można produkować paliwa i tworzywa sztuczne bez korzystania z ropy naftowej? Naukowcy z ETH w Zurychu pokazują, że tak i to dzięki wykorzystaniu… pojedynczych atomów.

Żarłacze tępogłowe (Carcharhinus leucas) od dawna uchodzą za samotnych drapieżników. Najnowsze badania pokazują jednak, że ten obraz jest niepełny. Okazuje się, że te zwierzęta potrafią tworzyć trwałe relacje społeczne, a nawet mieć swoich „ulubionych towarzyszy”.

Ponad 200 lat po odkryciu asteroidy 16 Psyche naukowcy wciąż próbują odpowiedzieć na jedno z najbardziej intrygujących pytań: jak właściwie powstał ten niezwykły obiekt? Nowe badania sugerują, że odpowiedzi mogą kryć się… w jej kraterach.

Czy galaktyki są statycznymi wyspami gwiazd? Najnowsze badania pokazują, że wręcz przeciwnie. Mogą one przechodzić gwałtowne przemiany, które jesteśmy w stanie obserwować niemal „na żywo”. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów jest Mały Obłok Magellana (SMC), jeden z najbliższych sąsiadów Drogi Mlecznej.

Od niemal roku wybrzeża Australii Południowej zmagają się z jednym z najbardziej niezwykłych i niepokojących zjawisk ekologicznych ostatnich lat. Gigantyczny zakwit szkodliwych glonów doprowadził do śmierci milionów ryb i rekinów, wpłynął na ssaki morskie i ptaki, a nawet pogorszył stan zdrowia części ludzi. Nowe badania wskazują jednak na zaskakujący fakt, gatunek glonów odpowiedzialny za to zjawisko nie jest wcale nowym przybyszem w tych wodach.

Grawitacja zwykle wydaje się czymś stałym i niezmiennym, jedną z podstawowych sił natury, na której można polegać. W rzeczywistości jednak jej natężenie nie jest wszędzie takie samo. Na powierzchni Ziemi występują niewielkie różnice w sile grawitacji, a jedno z najbardziej niezwykłych miejsc znajduje się pod lodami Antarktydy. Naukowcy od dawna wiedzą, że właśnie tam znajduje się najsilniejsza na Ziemi tzw. anomalia grawitacyjna, często określana jako „dziura grawitacyjna”. Nowe badania pozwoliły wreszcie wyjaśnić, w jaki sposób powstała.

Fuzja jądrowa od lat uznawana jest za jedno z najbardziej obiecujących źródeł energii przyszłości. To właśnie dzięki niej świeci Słońce, a naukowcy próbują odtworzyć ten proces na Ziemi. Jeśli się to uda, ludzkość zyska niemal niewyczerpane i bezemisyjne źródło energii. Badacze z Uniwersytetu Florydy pracują nad tym, by przybliżyć tę wizję do rzeczywistości. W swoich badaniach wykorzystują sztuczną inteligencję i potężny superkomputer HiPerGator, który pomaga analizować zachowanie plazmy w reaktorach fuzyjnych.

Przewlekła choroba nerek to jedno z najczęstszych i najpoważniejszych schorzeń dotykających starsze koty. Choć weterynarze od dawna obserwują tę zależność, przyczyny większej podatności kotów na problemy z nerkami nie były do końca jasne. Nowe badania naukowców z Uniwersytetu w Nottingham rzucają na tę zagadkę zupełnie nowe światło. Badacze odkryli, że w komórkach nerek kotów domowych gromadzą się nietypowe tłuszcze, które bardzo rzadko występują u innych ssaków. Co zaskakujące, ich obecność można zauważyć już u młodych zwierząt.

Debaty o zdrowiu psychicznym młodego pokolenia, międzynarodowa współpraca naukowa i innowacje w rehabilitacji – to tylko część inicjatyw, które w ostatnich miesiącach zorganizowała i współtworzyła Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu.

Od niemal stu lat wiemy, że Wszechświat się rozszerza. Już w latach 20. XX wieku astronomowie zauważyli, że odległe galaktyki oddalają się od nas, a tempo tego procesu opisuje tzw. stała Hubble’a. Choć jej pomiar jest jednym z kluczowych zadań współczesnej kosmologii, naukowcy wciąż nie są zgodni co do jej dokładnej wartości.

Czy zdarza ci się sprawdzać telefon w trakcie pracy albo tracić koncentrację przez wyskakujące powiadomienia? Najnowsze badania sugerują, że nie zawsze wynika to z braku dyscypliny. Winny może być… naturalny rytm pracy naszego mózgu.

Naukowcy pracują nad nową generacją implantów kostnych, które mogą znacząco poprawić leczenie poważnych złamań i ubytków kości. Badacze z ETH Zurich opracowali innowacyjny materiał w postaci hydrożelu – substancji przypominającej galaretkę – który może w przyszłości posłużyć do tworzenia spersonalizowanych implantów wspomagających regenerację kości.

Jeszcze latem 2019 roku większość świata nie słyszała o koronawirusie. Tymczasem dwaj młodzi badacze z Uniwersytetu Georgetown już zastanawiali się nad tym, skąd może nadejść kolejna pandemia. Tworzyli matematyczne modele opisujące, w jaki sposób wirusy przechodzą między gatunkami zwierząt i przenikają do ludzi. Wykorzystywali do tego uczenie maszynowe – czyli to, co dziś powszechnie nazywamy sztuczną inteligencją.

Substancje PFAS, nazywane często „wiecznymi chemikaliami”, stały się jednym z najpoważniejszych problemów środowiskowych naszych czasów. Zanieczyszczają wody gruntowe, rzeki i wodę pitną, a ich obecność wykrywa się już u milionów ludzi na całym świecie. Teraz naukowcy opracowali obiecującą metodę, która może znacząco poprawić skuteczność ich usuwania. Badacze z Uniwersytetu Flinders w Australii zaprezentowali nowy materiał zdolny do wychwytywania nawet tych form PFAS, które dotychczas były szczególnie trudne do usunięcia.

Przyroda kryje wiele fascynujących tajemnic, które poznajemy nie tylko na lekcjach, ale także na co dzień, obserwując otaczający nas świat. Przygotowaliśmy quiz, który pozwoli Ci sprawdzić swoją wiedzę i przekonać się, jak dobrze pamiętasz ciekawostki z lekcji przyrody. Gotowy na wyzwanie?

Kto naprawdę stoi za autorstwem Biblii? Czy sztuczna inteligencja zakończyła spory uczonych? Jej zaawansowane algorytmy przeanalizowały teksty Starego i Nowego Testamentu, dostarczając przełomowych wniosków na temat ich twórców.

Myślisz, że przegapiłeś moment na rozpoczęcie studiów, bo standardowe terminy rekrutacji już minęły? Nic bardziej mylnego! W Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego trwa nabór na studia inżynierskie. To oznacza, że Twoja szansa na zdobycie wykształcenia technicznego i perspektywicznej kariery wciąż jest w zasięgu ręki!

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny dostarczył przełomowych danych. Tym razem naukowcy po raz pierwszy stworzyli trójwymiarową mapę górnej atmosfery Urana, ujawniając, jak zmieniają się w niej temperatura oraz gęstość naładowanych cząstek. Wyniki badań pomagają lepiej zrozumieć, w jaki sposób tzw. lodowe olbrzymy rozprowadzają energię w swoich najwyższych warstwach atmosfery.

Torfowiska to jedne z największych naturalnych magazynów węgla na Ziemi. Jednak gdy są osuszane pod uprawy, zamiast chronić klimat – zaczynają emitować duże ilości dwutlenku węgla. Najnowsze badania z północnej Norwegii pokazują, że rozwiązanie może być zaskakująco proste: wystarczy podnieść poziom wody.

Przez dziesięciolecia uczono studentów inżynierii i metalurgii jednej podstawowej zasady: podgrzewanie metalu sprawia, że staje się on miększy i łatwiejszy do kształtowania. To dlatego kowale rozgrzewają stal przed kuciem, a przemysł wykorzystuje wysoką temperaturę do formowania materiałów. Nowe badania pokazują jednak, że ta reguła nie zawsze obowiązuje. W pewnych ekstremalnych warunkach dzieje się coś zupełnie odwrotnego — czyste metale pod wpływem ciepła stają się… mocniejsze.

Globalna produkcja bananów – jednego z najważniejszych owoców na świecie – od lat stoi w obliczu poważnego zagrożenia. Naukowcy ogłosili jednak przełomowe odkrycie, które może pomóc w stworzeniu odmian naturalnie odpornych na niszczycielską chorobę grzybową.

Świat wirusów wciąż skrywa wiele tajemnic, a każde nowe odkrycie zmienia nasze rozumienie granic między tym, co żywe, a tym, co tylko wykorzystuje życie do własnego istnienia. Naukowcy z Japonii opisali właśnie nowy gatunek wirusa olbrzymiego – ushikuvirus – który może dostarczyć ważnych wskazówek dotyczących ewolucji złożonych komórek, a nawet pochodzenia życia na Ziemi.

Geolodzy obserwują bezprecedensowy proces: Afryka dzieli się wzdłuż Wielkiego Rowu Wschodnioafrykańskiego (EARS). Płyty tektoniczne – somalijska i nubijska – odsuwają się od siebie, co w przyszłości doprowadzi do powstania nowego oceanu. Za ten gigantyczny proces odpowiada potężny strumień magmy płynący prosto z wnętrza Ziemi. Choć płyty przesuwają się o zaledwie kilka milimetrów rocznie, naukowcy przewidują, że za 5–10 milionów lat woda zaleje dolinę ryftową, izolując fragmenty dzisiejszej Etiopii, Kenii i Tanzanii.

Naukowcy z ośrodka BESSY II w Berlinie po raz pierwszy potwierdzili, że specjalnie przygotowane łańcuchy atomów fosforu wykazują prawdziwie jednowymiarowe właściwości elektronowe. To odkrycie otwiera zupełnie nowy obszar badań nad materiałami przyszłości takimi, które mogą zmieniać swoje właściwości elektryczne w zależności od sposobu ich ułożenia.

Przypadający na 17 lutego Światowy Dzień Kota to doskonała okazja, aby nie tylko celebrować niezwykłą więź między ludźmi a ich mruczącymi towarzyszami, ale również poszerzyć swoją wiedzę na temat kocich zmysłów oraz instynktów. Co tak naprawdę sprawia, że koty tak dobrze odnajdują się w otaczającym je świecie? Oto kilka ciekawostek o tajemnicach kocich zmysłów.

Naukowcy badający próbki z asteroidy Bennu natrafili na ślady aminokwasów, podstawowych elementów budulcowych życia. Najnowsze analizy sugerują, że mogły one powstać w zupełnie innych warunkach, niż dotąd zakładano. Odkrycie to może zmienić nasze rozumienie początków życia w Układzie Słonecznym.

Myślisz, że wiesz wszystko? Statystyki są nieubłagane – większość graczy poddaje się już przy piątym pytaniu. Przygotowaliśmy zestawienie, które bezlitośnie oddziela amatorów od prawdziwych ekspertów. To nie jest zwykły test z podstawówki, lecz ostateczny sprawdzian Twojej pamięci i logicznego kojarzenia faktów. Czy znajdziesz się w elitarnym gronie 10 proc. osób, które odpowiedzą bezbłędnie na każde pytanie?

Jak długo trwa zdarzenie kwantowe? Odpowiedź brzmi: niewiarygodnie krótko, ale nie zawsze tak samo. Fizycy z École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) opracowali nową metodę pomiaru czasu w świecie kwantowym i odkryli, że jego długość zależy od symetrii i struktury materiału.

Uderzenia asteroid przez miliardy lat kształtowały powierzchnię Księżyca, tworząc kratery i ogromne baseny uderzeniowe. Nowe badania próbek przywiezionych przez chińską misję Chang’e-6 pokazują jednak, że skutki jednego z takich kataklizmów sięgały znacznie głębiej, aż do wnętrza naszego naturalnego satelity.

Gleba to jeden z najważniejszych naturalnych magazynów węgla na Ziemi. Naukowcy od dawna wiedzą, że ogromną rolę odgrywają w tym minerały żelaza. Nowe badania pokazują jednak znacznie dokładniej, jak działają te naturalne „pułapki” i dlaczego potrafią zatrzymywać węgiel nawet przez setki lat.

Astronomowie od lat są przekonani, że w samym sercu Drogi Mlecznej znajduje się supermasywna czarna dziura – znana jako Sagittarius A*. Najnowsze badania sugerują jednak alternatywne wyjaśnienie: zamiast czarnej dziury centrum naszej galaktyki może wypełniać niezwykle gęste skupisko tajemniczej ciemnej materii.

Naukowcy z Southwest Research Institute (SwRI) twierdzą, że udało im się wyjaśnić jedną z najbardziej zagadkowych obserwacji w historii badań Układu Słonecznego. Chodzi o niezwykle silne pasy promieniowania wokół Urana, które od czasu przelotu sondy Voyager 2 w 1986 roku pozostawały naukową zagadką.

Substancje, które miały uratować warstwę ozonową Ziemi, okazały się mieć poważny efekt uboczny. Jak pokazują najnowsze badania, tzw. zamienniki freonów (CFC) przyczyniły się do globalnego zanieczyszczenia środowiska setkami tysięcy ton niezwykle trwałych związków chemicznych, określanych mianem „wiecznych”.

Głęboko pod naszymi stopami, niemal 3000 kilometrów pod powierzchnią Ziemi, zachodzą procesy, które mają bezpośredni wpływ na życie na planecie. Najnowsze badania pokazują, że dwie ogromne, ekstremalnie gorące struktury skalne ukryte u podstawy płaszcza ziemskiego od milionów lat kształtują ziemskie pole magnetyczne.

Świadomość od dekad pozostaje jednym z największych wyzwań nauki. Wiemy, że myśli, emocje i wrażenia powstają w mózgu, ale wciąż nie rozumiemy dokładnie jak fizyczna aktywność neuronów zamienia się w subiektywne doświadczenie „bycia sobą”. Naukowcy nazywają to zagadnienie słynnym „trudnym problemem świadomości”. Teraz jednak na horyzoncie pojawia się technologia, która może znacząco przyspieszyć badania w tej dziedzinie. Badacze z Massachusetts Institute of Technology proponują nowe podejście oparte na przezczaszkowym ogniskowanym ultradźwięku (transcranial focused ultrasound, tFUS) – nieinwazyjnej metodzie stymulowania mózgu z niespotykaną dotąd precyzją.

Zachodnioantarktyczna Pokrywa Lodowa to jeden z najbardziej wrażliwych elementów ziemskiego systemu klimatycznego. Choć kojarzy się z masywną, niezmienną bryłą lodu, w rzeczywistości jest strukturą dynamiczną i podatną na zmiany temperatury oceanu. Najnowsze badania pokazują, że w przeszłości reagowała ona na ocieplenie znacznie silniej, niż dotąd sądzono, a to może mieć poważne konsekwencje dla naszej przyszłości.