Dlaczego tak trudno odłożyć telefon? 4 mechanizmy pod lupą
Komisja Europejska poinformowała 10 lipca 2026 roku o wstępnych wynikach dochodzenia dotyczącego sposobu, w jaki aplikacje próbują utrzymać uwagę odbiorcy. Zdaniem urzędników połączenie wybranych funkcji wprowadza użytkownika w swego rodzaju „tryb automatyczny”. Zamiast świadomie decydować o oglądanych treściach, Odbiorca otrzymuje niekończący się strumień rolek, zdjęć i wpisów.
Unia skupia się na czterech obszarach:
- Nieskończone przewijanie (infinite scroll): Brak naturalnego końca strony sprawia, że użytkownik nigdy nie dociera do finału aktualności.
- Automatyczne odtwarzanie filmów: Kolejne nagrania uruchamiają się bez jakiejkolwiek reakcji ze strony użytkownika.
- Powiadomienia push: Agresywnie zachęcają do powrotu do aplikacji.
- Silnie spersonalizowane rekomendacje: Algorytmy dobierają materiały nastawione na maksymalne wydłużenie czasu przed ekranem.
Nieskończone przewijanie zostanie domyślnie wyłączone?
Największe kontrowersje wzbudza automatyczne dociąganie nowych treści podczas przesuwania ekranu. KE uważa, że Meta powinna gruntownie przemyśleć architekturę platform.
Wśród proponowanych rozwiązań wymienia się:
- Domyślne wyłączenie nieskończonego przewijania i auto-playa;
- Wprowadzenie skuteczniejszych, wymuszonych przerw w korzystaniu z aplikacji;
- Przebudowę algorytmów rekomendacji tak, aby nie priorytetowały wyłącznie wskaźnika zaangażowania.
Nie musi to oznaczać całkowitego usunięcia tych funkcji z kodu aplikacji. Jednym z prawdopodobnych scenariuszy jest pozostawienie ich jako opcji opcjonalnej (opt-in), którą użytkownik musiałby włączyć ręcznie w ustawieniach.
Narzędzia kontroli czasu są zbyt słabe
Instagram i Facebook oferują obecnie przypomnienia o czasie spędzonym w aplikacji oraz funkcje kontroli rodzicielskiej. Według wstępnej oceny Komisji są one jednak niewystarczające – ostrzeżenia można łatwo pominąć, a ich skonfigurowanie przez rodziców wymaga wiedzy technicznej i czasu.
Urzędnicy zwracają uwagę, że szczególnie narażone na kompulsywne korzystanie z aplikacji są dzieci i nastolatki. Równolegle prowadzone są odrębne postępowania dotyczące weryfikacji wieku użytkowników poniżej 13 lat oraz tzw. „efektu króliczej nory” (ang. rabbit hole), w którym algorytm podsuwa użytkownikowi coraz bardziej skrajne lub szkodliwe materiały.
Meta odpowiada na zarzuty
Meta odrzuca część zastrzeżeń, przekonując, że KE nie uwzględniła dotychczasowych zabezpieczeń. Koncern wskazuje na dedykowane „konta nastolatków”, które automatycznie ograniczają dostęp do części treści oraz dają rodzicom możliwość nałożenia twardych limitów czasowych (nawet do 15 minut dziennie) czy blokady aplikacji nocą.
Firma zapowiedziała dalszą współpracę z Komisją, choć jednoznacznie podkreśla, że nie zgadza się z przedstawioną oceną.
Co to oznacza dla użytkowników w Polsce?
Jeśli Komisja wyda ostateczną decyzję nakazującą zmianę projektowania aplikacji, modyfikacje obejmą całą Unię Europejską, w tym Polskę.
Aplikacje mogą zacząć zatrzymywać przewijanie po wyświetleniu określonej liczby materiałów, częściej wymuszać pauzę lub przestać serwować treści dobierane wyłącznie pod kątem zatrzymania uwagi. Na ten moment są to jednak prawdopodobne scenariusze, a nie finalnie wdrożone decyzje.
Jak już teraz ograniczyć działanie aplikacji?
Nie musisz czekać na rozstrzygnięcie postępowania UE. Część funkcji możesz wyłączyć samodzielnie w ustawieniach:
- Wyłączenie automatycznego odtwarzania filmów: W aplikacji Facebook wejdź w Ustawienia -> Multimedia i wybierz opcję „Nigdy nie odtwarzaj filmów automatycznie” lub ogranicz je tylko do sieci Wi-Fi.
- Ograniczenie powiadomień: Użyj systemowych trybów skupienia w systemie iOS lub Android oraz ustaw dzienne limity czasowe dla aplikacji na poziomie systemu operacyjnego telefonu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy Instagram i Facebook zostaną zablokowane w Unii Europejskiej?
Postępowanie nie dotyczy zakazu działania samych platform, a jedynie zmiany mechanizmów, które zachęcają do kompulsywnego korzystania z aplikacji.
Czy nieskończone przewijanie zniknie całkowicie?
Nie ma jeszcze takiej decyzji. UE proponuje przede wszystkim, aby funkcja ta była domyślnie wyłączona lub ograniczona.
Kiedy możemy spodziewać się pierwszych zmian?
Dokładny termin nie jest znany. Meta musi najpierw złożyć oficjalną odpowiedź na zastrzeżenia, po czym Komisja wyda ostateczną decyzję.
Jak wysoka kara grozi firmie Meta?
Maksymalna kara przewidziana w ramach aktu o usługach cyfrowych (DSA) wynosi do 6% rocznego, globalnego obrotu przedsiębiorstwa.
Źródła: Komunikat Komisji Europejskiej z dn. 10 lipca 2026 r. ws. wstępnych ustaleń wobec Meta; Zasady egzekwowania Aktu o Usługach Cyfrowych (DSA); Centrum Pomocy Facebooka i Meta.
Dziennikarz i redaktor specjalizujący się w tematach z pogranicza gospodarki, społeczeństwa i technologii. Publikuje w serwisach Grupy INFOR, m.in. na INFOR.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i GazetaPrawna.pl. Zajmuje się przede wszystkim praktycznym wyjaśnianiem zmian ważnych dla czytelników: od rynku pracy, podatków i świadczeń, przez regulacje dotyczące sztucznej inteligencji, po cyberbezpieczeństwo, energetykę i technologie konsumenckie.