- Od 18 lutego 2027 roku wchodzą w życie nowe przepisy UE dotyczące baterii.
- Producenci będą musieli projektować sprzęt tak, by wymiana akumulatora była łatwa i bezpieczna.
- Koniec z drogim serwisem i oprogramowaniem blokującym zamienniki.
Dlaczego smartfony tak szybko stają się bezużyteczne?
Przez lata przyzwyczajaliśmy się do tego, że smartfon po dwóch, trzech latach zaczyna słabnąć. Nie wynika to zazwyczaj z awarii ekranu, procesora czy aparatu. Najczęściej pierwsza poddaje się bateria.
Telefon działa krócej, ładuje się częściej, a użytkownik słyszy w serwisie kwotę za naprawę, która sprawia, że zaczyna rozglądać się za nowym modelem. Smartfony stały się de facto urządzeniami „na wyrzucenie”. Ta logika ma się jednak diametralnie zmienić.
Co zmieniają nowe przepisy Unii Europejskiej?
Wszystko za sprawą rozporządzenia (UE) 2023/1542, które wejdzie w życie już 18 lutego 2027 roku. Nowe przepisy dają producentom elektroniki jasny sygnał: bateria nie może być elementem, który celowo skraca życie urządzenia.
Nowe zasady obejmą szeroką grupę sprzętów codziennego użytku:
- smartfony i tablety,
- laptopy,
- słuchawki bezprzewodowe,
- przenośne konsole do gier.
Kluczowe jest jedno założenie: bateria ma być możliwa do bezpiecznego wyjęcia i zastąpienia inną kompatybilną częścią.
Ważne
Użytkownik nie powinien potrzebować do tego specjalistycznego sprzętu, rozpuszczalników, podgrzewania kleju ani firmowych narzędzi, których nie da się normalnie kupić w sklepie.
Koniec z blokowaniem zamienników. Producenci pod ścianą
Przez ostatnią dekadę rynek poszedł w stronę coraz cieńszych, szczelnie sklejonych konstrukcji. Dla producentów oznaczało to monopol na naprawy, a dla użytkowników często prosty wybór: płacić drogo za autoryzowany serwis albo kupić nowy telefon.
Unijne przepisy uderzają właśnie w ten model biznesowy. Zgodnie z nowym prawem:
- Dostępność części: Baterie mają być dostępne jako części zamienne przez co najmniej 5 lat od zakończenia sprzedaży danego modelu.
- Koniec z "parowaniem" części: Oprogramowanie telefonu nie będzie mogło blokować wymiany na kompatybilny zamiennik. To cios w praktyki, przez które smartfon po naprawie poza autoryzowanym serwisem wyświetlał błędy lub celowo działał gorzej.
Producenci już kombinują. Jak chcą obejść nowe prawo?
Choć do wejścia w życie nowych przepisów unijnych pozostało jeszcze trochę czasu, w kuluarach branży technologicznej już wrze. Najwięksi gracze na rynku szukają luk w unijnym rozporządzeniu. Pojawiają się doniesienia, że niektórzy producenci mogą próbować interpretować zapisy o „wodoodporności” jako furtkę do pozostawienia zablokowanych obudów w swoich flagowych modelach.
Unijni urzędnicy zapowiadają jednak rygorystyczne kontrole – smartfon odporny na zachlapania nie będzie automatycznie zwolniony z wymogu łatwej naprawy. Walka o to, jak ostatecznie będą wyglądać telefony w naszych kieszeniach, właśnie wchodzi w decydującą fazę.
Czy smartfony znowu będą grube i brzydkie?
Wielu użytkowników zastanawia się, czy nowe prawo nie cofnie nas do epoki telefonów sprzed dwóch dekad, gdzie klapkę obudowy zdejmowało się paznokciem.
Odpowiedź brzmi: niekoniecznie. Przepisy przewidują wyjątki, m.in. tam, gdzie samodzielna wymiana mogłaby zagrażać bezpieczeństwu lub wymagana jest ekstremalna wodoszczelność.
Bardziej realny scenariusz to wprowadzenie konstrukcji skręcanych, z łatwiejszym dostępem do wnętrza i jasną instrukcją wymiany krok po kroku. Czy telefony będą przez to nieco grubsze? To bardzo prawdopodobne. Jednak dla konsumentów bilans i tak jest dodatni: zyskujemy dłuższe życie sprzętu, tańsze naprawy i generujemy mniej elektrośmieci.
Od 2027 roku bateria ma przestać być ukrytym wyrokiem śmierci dla naszej elektroniki. Co ciekawe, jeśli producenci dostosują swoje linie produkcyjne do wymogów UE, zmiany te odczują użytkownicy na całym świecie.
Wymiana baterii od 2027 roku. Najważniejsze pytania i odpowiedzi (FAQ)
Czy od 2027 roku sam wymienię baterię w każdym smartfonie?
W zdecydowanej większości urządzeń codziennego użytku – tak. Przepisy mówią o tym, że wymiana ma być możliwa przy użyciu podstawowych, powszechnie dostępnych narzędzi. Nie będziesz potrzebować specjalistycznych podgrzewaczy do kleju ani chemicznych rozpuszczalników.
Czy smartfony stracą przez to wodoodporność?
Niekoniecznie. Producenci będą musieli zastosować inne metody uszczelniania, na przykład zaawansowane uszczelki i konstrukcje skręcane na śrubki, zamiast permanentnego klejenia obudowy. Istnieją też wyjątki w przepisach dla urządzeń o charakterze typowo podwodnym lub specjalistycznym.
Co jeśli serwis powie, że nie ma już baterii do mojego modelu?
Od 2027 roku producenci będą mieli prawny obowiązek zapewnienia dostępności akumulatorów jako części zamiennych przez co najmniej 5 lat od momentu zakończenia sprzedaży danego modelu telefonu.
Czy Apple lub Samsung mogą zablokować tańsze zamienniki baterii?
Nowe unijne prawo surowo zabrania tzw. „parowania części” za pomocą oprogramowania. Telefon nie będzie mógł wyświetlać komunikatów o „nieoryginalnej części” ani celowo spowalniać działania urządzenia tylko dlatego, że bateria pochodzi od niezależnego producenta.
Od kiedy dokładnie wchodzą w życie nowe przepisy?
Nowe unijne rozporządzenie dotyczące wymogu łatwej wymienialności baterii zacznie obowiązywać od 18 lutego 2027 roku. Wszystkie nowe modele urządzeń wprowadzane na rynek po tej dacie będą musiały spełniać te kryteria.
Czy nowe prawo oznacza, że telefony będą droższe?
To jedno z największych obaw konsumentów. Producenci z pewnością poniosą koszty związane z przeprojektowaniem linii produkcyjnych i wnętrza urządzeń. Z drugiej strony, konkurencja na rynku niezależnych zamienników baterii powinna drastycznie spaść w dół, co w ogólnym rozrachunku pozwoli użytkownikom zaoszczędzić na serwisowaniu i odłożyć zakup nowego telefonu o kolejny rok lub dwa.
Co z urządzeniami, które kupimy przed lutym 2027 roku?
Prawo nie działa wstecz. Nowe przepisy obejmą wyłącznie te modele urządzeń, które zostaną wprowadzone na rynek europejski po 18 lutego 2027 roku. Jeśli kupisz smartfon pod pod koniec 2026 roku, jego konstrukcja oraz dostępność części będą podlegać starym zasadom rynkowym.
Czy baterie w laptopach też będzie łatwiej wymienić?
Rozporządzenie UE 2023/1542 mówi ogólnie o „bateriach przenośnych”, pod które podpadają nie tylko smartfony, ale również laptopy, tablety czy przenośne konsole (jak Steam Deck czy Nintendo Switch). Era laptopów, w których trzeba odklejać całą obudowę i ryzykować uszkodzenie płyty głównej, by wymienić zużyte ogniwo, również dobiega końca.
Czy samodzielna wymiana baterii po 2027 roku anuluje gwarancję?
Unijne przepisy mają na celu ochronę "prawa do naprawy" (Right to Repair). Zgodnie z duchem nowego rozporządzenia, bezpieczna i samodzielna wymiana baterii przy użyciu fabrycznych instrukcji i certyfikowanych zamienników nie powinna stanowić podstawy do unieważnienia gwarancji na pozostałe komponenty urządzenia. Producenci nie będą mogli karać użytkowników za korzystanie z praw, które gwarantuje im unijna rewolucja.
